Publicaties

Acht partners willen versnellen in de Nieuwe Energietransitie van Overijssel – hoe doe je dat in een decentraliserend speelveld? Klimaat- en energiedoelen zijn bikkelhard. Hoe deze decentraal te organiseren is een nieuw samenspel dat vraagt om energie op het proces. Met een helder beeld op de toekomst en een verbindend festival om de netwerken optimaal te ontsluiten, kwam dit project tot leven. Met een nieuwe sound van The Voice of Holland zanger Airto raakten we de mensen op de gevoelige snaar om samen nog meer PetaJoules te verduurzamen. Energietransitie is immers mensenwerk en met zoveel bevlogen professionals heeft het in Overijssel een heel kansrijke toekomst.

Hoe transformeer je met de kracht van de publieke sector naar een circulaire economie? We deden een gaaf traject met de transitieteams van het programmateam DuurzaamDoor over de Circulaire Economie. Het mondde uit in een onderzoek waarin we weergeven wat nodig is om te kunnen versnellen in de overheid op thema’s als klimaat en circulariteit. De Veerkrachtformule gaf inzichten en handvatten voor actie. Deze link geeft informatie naar een webinar en artikel dat we hierover samen deelden. Zo kunnen opdrachtgevers opeens partners in crime worden. Want wat we vooral leerden: schiet niet te snel in de actie. Eerst visie organiseren en zicht op het ecosysteem voor de vele trajecten kunnen versnellen. Dan blijkt dat er misschien minder nodig is, dan in eerste instantie in gang is gezet om een oplossing te realiseren. Lees hier meer over dit Perspectief met onderzoek.

Een van de grootste bedrijvennetwerken voor duurzame ontwikkeling wilde samenwerken om in gesprek te gaan met CEOs over sociale innovatie van duurzame ontwikkeling. Dat onderwerp past ons goed, want het werken aan transformatie is pure sociale innovatie. Mensenwerk, simpel gezegd! In 2 werksessies vormden we een perspectief op sociale innovatie op de twee van onze inspirerende Places to Be : The Awarehouse van Interface en The Greenhouse van Albron. Beide voormalig opdrachtgever en prachtig voorbeeld hoe transformatieprocessen zich na 10 jaar doorontwikkeling prachtig meervoudig uitbetalen. De gesprekspartners aan tafel hebben perspectief op de toekomst gekregen door deze manier van werken. Opvallend inzicht : de toekomst wordt al vormgegeven door pioniers in de organisatie. Deze goed in beeld hebben en die beweging uitvergroten, dat zorgt voor versnelling.

Een provincie speelt een belangrijke rol in het organiseren van de decentralisaties van de transitieopgaves klimaat, circulariteit en energie. Deze rol is misschien niet altijd zichtbaar, maar super belangrijk om de nationale en internationale doelen te halen. De transitie opgaves zijn integrale opgaves en onderling met elkaar verbonden. Dat is niet traditioneel overheidswerk. Hoe doe je dat in een organisatie die daar niet op is ingericht? Er zijn in alle organisaties mensen die de toekomst al vorm geven, zo ook bij de provincie Utrecht. Uit al die afdelingen brachten we de frontrunners bij elkaar en werkten we aan een nieuw perspectief op hun rol.
De Frontrunners van Provincie Utrecht gingen met elkaar op verkenning op inspirerende locaties en de rustgevende omgeving van Kasteel Nyenrode om te leren van de pioniers en met elkaar als pionier te werken aan hun eigen opgaves. Van vernieuwend wegdek tot fietsprojecten die luchtkwaliteit samen met inwoners konden vaststellen en slimme oplossingen voor transport en veenweidegebieden. Wat een energie als voorlopers bij elkaar komen in een vernieuwende, integrale structuur.

Je zult maar honderden plantensoorten en bloemensoorten verhandelen en dan opeens komt er heel veel aandacht voor plastic vermindering. Wat doe je dan? Dan zet je een groep Frontrunners bij elkaar met ideeen en stel je vast dat er in heel weinig tijd heel veel winst te behalen is!

Met samenwerkingspartner Nyenrode gingen we met een groep van 15 personen uit alle units van de organisatie aan de slag om tot slimme oplossingen voor de toekomst te komen. Door anders te kijken, anders te doen in een slim netwerk van gemotiveerde individuen kwamen er en grote en kleine top ideeen naar voren en nam de groep meteen het initiatief een deel te realiseren. Daar waar meer mandaat nodig was, werd het gesprek gestart.
Het heeft de deelnemers ook in de thuissituatie veel inzicht geleverd. Een van de deelnemers: toen ik eenmaal voor het werk was met plastic verminderen in het bedrijf, was ik me opeens ook thuis veel meer bewust van de hoeveelheid plastic die ik verbruik. En dus zijn we ook thuis mee aan de slag gegaan om zaken beter te scheiden. Je kijkt gewoon anders naar dingen door dit programma, alsof je een bredere blik hebt.

Het gaafst is de enorme hoeveelheid die we in onze keten, samen met de kwekers en de veiling, kunnen besparen.

Dit project was onderdeel van Frontrunners in Stewardship.

De revolutie naar een toekomstbestendige economie begint in het Oosten van Nederland’ aldus Hoogleraar Jan Jonker – initiatiefnemer van een uniek en grootschalig onderzoek naar Circulaire Economie. In het oosten van het land barst het van de pionierende ondernemers. Om te organiseren dat deze partijen ook in de toekomst kunnen blijven ondernemen is er veel uitdaging. En hoe beslecht je die? Een stevige transformatie aanpak met visie en een sterk geregisseerd ecosysteem, waarin de mensen die al het goede voorbeeld geven ruimte krijgen om op te schalen. Dat is de uitdaging en kans voor deze regio.

Uitdaging alom
Zo krijgt de maakindustrie te maken met andere manieren van omgaan met grondstoffen, wordt er bij agro- en maakindustrie om aanpakken voor nieuwe energie gevraagd en is er een groot tekort aan talent en ook veranderen in de toekomst de benodigde vaardigheden. De roep om een circulaire economie neemt toe, maar de visie en beleidskaders ontbreken daarvoor. En dat in een krachtenveld waar Klimaatakkoorden, grondstoffenakkoorden en regio- en greendeals je om de oren vliegen. Wat doe je dan als ambitieuze gemeente? Dan sla je de handen in een met ambassadeurskracht.

De missie
Onze opdracht: help ons naar een Circulaire Economie. De eerste stap die we voorstelden was om te werken aan een gezamenlijke visie met stakeholders die nu al actief zijn om ondernemers te helpen in de beweging naar een circulaire economie. Rabobank, het Ondernemershuis een plaatselijke duurzaamheidsstichting Hibertad en twee onderwijsinstellingen schoven aan bij de gemeente. Met hen ontwikkelden we in een afgebakende sprint een duidelijk Perspectief met actie agenda voor een tweede sprint omgezet in een Infographic. De Infographic werkt als een kompas om koers te houden op de gedeelde toekomst.

Een vernieuwende aanpak
De aanpak van ‘sprints’ is een manier van adaptief werken die past bij de dynamiek van een Nieuwe Economie, een werkelijkheid waar het aantal veranderingen in een omgeving steeds sneller gaat en de complexiteit toeneemt. Het werken aan een gedeelde overstijgende visie waarin alle belangen een plek hebben aan de voorkant van de beweging, blijkt veelal een vernieuwend en ook krachtig element in dit soort inter-stakeholder-overleggen. Hoewel het vaak spannend is om in de veelheid van initiatieven de juiste aanmaakpunten te vinden voor gesprek, leidt het altijd tot groter enthousiasme en nieuwe nuttige inzichten, als de belangen en ambities bij elkaar zijn gebracht in een gedeeld perspectief.

Onze bijdrage
Charlotte hielp om focus aan te brengen in het proces met 4C The Future Perspectief en we begeleidden diverse 4C Experiences om draagvlak voor de actie agenda die bij het Perspectief was opgesteld. De opdrachtgever was een lokale gemeente – we hebben daarnaast de contacten naar de regionale en landelijke partijen behartigd, mede in samenwerking met Duurzaam Door van RVO. Op deze manier ondersteunden we meerdere gemeentes in deze regio in gelijksoortige processen en diverse provincies begeleid in het activeren van ecosystemen in de Nieuwe Economie. In de jaren ervoor maakten we onderdeel uit van het onderzoeksteam van Jan Jonker waaraan wordt gerefereerd – waarmee de eerste cijfers voor het meten van circulariteit in de regio zijn opgehaald.

‘Soms komt een succes voort uit een mislukking. Product developer Mirjam was zo eerlijk om toe te geven dat het idee dat ze ontwikkelde in het Ambassadeursprogramma gefaald had. Het werd gebruikt als wandversiering terwijl het vele vierkante meters duurzame vloeroplossing had moeten zijn. Ondernemerschap vraagt er om dat innovaties werken in de markt en opschaalbaar zijn. Dat was dit die zeker niet. Maar waar een wil is….en zo kwam Mirjam met nieuwe inzichten tot een nog beter idee: een vloer van vissersnetten als duurzame oplossing maar ook een nieuwe toekomst voor een werkloze vissersgemeenschap. De lessen uit haar ervaring tot dan toe waren goud waard om het idee vervolgens nog vele malen beter te maken.

Mirjam deed mee aan het FastForward Programma Sustainability Ambassadorship binnen het bedrijfsamen met een groep van 20 collega’s. Vastbesloten om iets anders te doen, dan ze altijd deed ging ze op zoek naar nieuwe materialen om duurzame tapijttegels te maken.Ze wilde meer dan een milieuvriendelijk product: duurzaamheid was voor haar ook het verbeteren van de levensstandaard en gezondheid van mensen. Met die duidelijke visie en een plan koos ze nieuwe partners. Waaronder het Zoological Centre uit London. Dat hielp haar en het bedrijf om te komen tot materialen uit de zee in gemeenschappen die nieuwe inkomsten kon gebruiken. Dat vroeg natuurlijk wat van de leverancier van garen. Uit haar ‘succesful failure’ had ze geleerd ook dat ze de klant moest betrekken aan wie ze het product wilde verkopen als het eenmaal ontwikkeld was. Of beter gezegd: voor wiens probleem ze een oplossing zocht. In dit geval was het een probleem waarvan de klant nog niet wist dat hij of zij deze had: de architect die kort daarna vele vragen zou krijgen om duurzame producten. Het product werd een groot succes. Soms moet je voorbij de horizon kunnen kijken om nieuwe oplossingen te vinden. Dat deed Mirjam als voorloper zeker.

Er is heel veel relevant aan het verhaal van Mirjam. De grootste succesfactor uit onze aanpak, die ze in dit verhaal voorleeft, is die van transparant zijn en trots delen om de impact van dit product te vergroten. Door haar fouten te delen en haar belangen op tafel te leggen, kreeg ze een verfrissende keten van partijen bij elkaar. Het doorzettingsvermogen dat je nodig hebt om tot vervolgstappen te komen, haalde ze uit de gedeelde ambitie en energie van de partners die betrokken waren in het programma.

Transformatie is mensenwerk – de mensen bij Interface werkten vanaf de jaren 90 al aan een uniek transformatieproces. In de Awarehouse Experience bezoeken we Interface met een interactie, inspirerende werksessie. Met de Beyond Zero Experience kunnen we online dit verhaal in film delen of bij een van onze Places to Be, waaronder het grootste filmtheater van Nederland: het Omniversum in Den Haag – onderdeel van het SDG Houses netwerk.

© Beeld: Interface

Als je als partij in de bouwketen echt iets wilt, moet je bij de investeerder zijn. In een spel van decennia ‘zo doen we het al’ is het soms een slimme omweg vinden en het anders doen dan de andere partijen. En wat kan je veel als ontwikkelaar van gevelsystemen. Want de toekomst van gebouwen ligt voor een groot deel in die gevel. Wat een wereld van mogelijkheden!

In drie jaar tijd ontwikkelen we meerdere ‘sprints’ van vooruitgang met de opdrachtgever Schuco NL. Schuco staat al jarenlang bekend om zijn goede kwaliteit in de markt. Maar in een behouden markt en een Duits moederschip is het niet eenvoudig om vernieuwende concepten op te schalen. Met een intrinsiek gemotiveerd salesteam en een zeer betrokken directie worden alle hens aan dek getrokken.

Werelddoelen als kompas
Schuco krijgt nieuw Perspectief door de toekomst te voorzien en te vertalen in een duidelijk Kompas: een grafische visie op de toekomst, een aanbod met oplossingen voor de uitdagingen van straks met de sustainable development goals als orientatiepunt. Alle medewerkers krijgen de Experience en denken mee over wat belangrijk is in de organisatie als je met die nieuwe transitie onderwerpen wilt werken. En en passant wordt er in ‘expeditieteams’ gewerkt aan vernieuwende projecten. Intern en bij het moederschip wordt het enthousiasme groter en bij klanten worden successen geboekt door de frisse, vernieuwende aanpak. Een prachtig project, met mooie -menselijke- mensen. Echt contact, een eerlijk gesprek en vooral heel veel lol maakten dit project een feest.

Onze bijdrage
Charlotte was drie jaar tijd betrokken als sparringspartner van het management team en coach van een van de kartrekkers. Maaike en zij faciliteerden diverse 4C Experiences met management team en medewerkers. Het project kreeg ondersteuning vanuit het Europees Sociaal Fonds, vanwege het hoge sociaal innovatieve karakter van het project.

Leuk detail is dat deze opdrachtgever zo enthousiast was over de resultaten van ons werk bij een andere opdrachtgever, dat ze zich bij ons melden voor advies.

Stel je bent een tapijttegelproducent in 1994 en je ziet als eerste in de branche het ligt om het helemaal anders te doen: van take-make-waste naar geheel circulair. Van topdown naar netwerkorganisatie. En van producent tot dienstenconcept?! Wat heb je dan nodig om dat ….in 2020!….gerealiseerd te krijgen? Bij dit fantastische bedrijf liggen de roots van ons concept en nog steeds doen we goed en graag zaken met elkaar. Regelmatig wisselen we netwerk uit en bezoeken we het mooie Awarehouse met onze opdrachtgevers voor inspiratiesessies. Inmiddels is de transformatiereis van Interface ook in de film Beyond Zero te zien.

Ray Anderson is de wijlen CEO van Interface en zette de toon met een radicale visie op pionieren in de Nieuwe Economie. Hij heeft weliswaar een groot stempel gezet, maar het zijn zijn medewerkers en partijen in de keten die de visie realiseerden. Roderick Conijn is zo iemand. Hij is sustainability ambassadeur van Interface van het eerste uur en zette deze visie om in actie. Roderick volgde de voorloper van de Game100Accelerator om zijn kennis en vaardigheden te vergroten die nodig zijn om zowel zijn ambitie als die van de organisatie te realiseren. Interface heeft een aanpak ontwikkeld die aan de basis ligt van de 10 succesfactoren aanpak van Transform4C. Met name hun onderscheid is de aandacht voor randvoorwaarden om te kunnen transformeren (Veer-elementen) en de inzet van een grootschalig meerjarig Accelerators programma met ‘ambassadeurs’.

Ambitieuze aanpak
“We hadden onder meer een inspiratiesessie over de betekenis van duurzaamheid voor ons vakgebied sales. In een andere sessie werden we in een internationale, cross functionele samenstelling uitgedaagd om ons eigen project te formuleren en te realiseren. Nu spreek ik met regelmaat voor grote groepen over onze organisatie en mijn rol als ambassadeur. Om met ze te delen wie we zijn maar ook om samen te werken en ideeën op te doen. De meetings met andere ambassadeurs en de netwerken waar ik mij inmiddels roer houden me scherp en mijn kijk op zaken is enorm veranderd. Ik ben er creatiever en kritischer door geworden en werk op een andere, betere manier samen met mensen in en om mij heen. En het mooiste van alles? Mijn sales resultaat wordt er beter van! ”

Gedeelde ambities
Interface is marktleider in modulaire vloerbedekking en heeft de ambitie om een duurzame en succesvolle organisatie te zijn. Deze ambitie is vanaf 1994 ingezet en gerealiseerd door oprichter Ray Anderson. Om dit succes te continueren en te borgen heeft Interface een ambassadeursprogramma van Ambassadorwise doorlopen met als doel een groep sustainability ambassadors te activeren die de ambitie van Interface en hun eigen ambitie samen laten komen in een voortrekkers en inspirerende rol.

Goed resultaat
De resultaten van het Ambassadeursprogramma hebben bijgedragen aan het behalen van de doelen van Mission Zero. Niet alleen de ambassadeursgroep, maar alle medewerkers werden alerter op de mogelijkheden tot slimme innovaties. Ambassadeurs worden in het programma heel specifiek uitgedaagd om een ‘business case’ te ontwikkelen voor hun idee. En dat maakt dat output van het programma heel tastbaar is en na enkele jaren zijn vele projecten gerealiseerd. Van kleine besparingen tot grootse plannen als het inmiddels veelbezochte Awarehouse en het ‘Net-works’-project. Deze innovatie is eigenlijk voortgekomen uit het idee van een bio-based product van een ambassadeur dat niet succesvol bleek. Door volharding werd een betere innovatie gerealiseerd, waarin door unieke samenwerking in de keten en met een non-profit organisatie succes werd geboekt. En zo zijn er nog vele tastbare voorbeelden te benoemen. Ambassadeurs geven aan dat het ambassadeurschap hen trots biedt, betere gesprekken binnen en buiten de organisatie en daarmee enthousiasme en motivatie. Vele alumni dragen tevens de kennis en contacten met zich mee en blijven veelal verbonden met de organisatie. Zie deze clip waarin ambassadeurs de resultaten laten zien die ze in bijna 10 jaar hebben neergezet.

Meer weten?
We spreken regelmatig met en over Interface op diverse podia. Lees ook dit paper over Ambassadeurschap als motor voor MVO implementatie of het artikel van een van de Ambassadeurs in Controller Magazine Of bekijk de korte video hieronder waarin de ambassadeurs van Interface vertellen over hun ervaringen.

© Beeld: Interface

Wat doe je als je de beste hogeschool van Nederland bent en wilt blijven? Dan blijf je niet op je stoel zitten vergaderen. Dan neem je een kijkje bij voorbeelden die inspireren. En ga je vervolgens in een tiende versnelling je eigen organisatie en de hele Hogescholenwereld van NL verduurzamen – dankzij de succesfactoren uit het Veerkrachtmodel! Avans team Duurzaam Doen is na zes jaar heel ver gekomen en vertelt het verhaal in dit magazine. AmbassadorWise draaide mee in de eerste jaren om de beweging in gang te zetten. Het aangrijpingspunt was een droog accreditatieproces wat we menselijk maakten….

Een tipje van de sluier: Met de Top-25 leidinggevenden van Avans gingen we op pad naar een van de pioniers in Verantwoord Ondernemen. Avans wil studenten afleveren die de samenleving verder helpen. Wat moeten studenten dan kunnen als zij bij organisaties terechtkomen die samenleving verder wil helpen? Op allerlei plekken in de organisatie werkt men al hard en enthousiast aan deze ambitie. Om dat enthousiasme optimaal te benutten en elkaar te prikkelen, organiseerde Avans deze bijeenkomst. Een onderdeel van een Avans-breed ‘transformatie’ programma om de koploperspositie te blijven behouden en vooral ‘keigoede studenten’ (Brabant he) af te leveren waar we wat aan hebben in de maatschappij.

In totaal werkten we drie jaar met deze opdrachtgever: eerst om een Perspectief te creëren bij een Krachtteam dat de verduurzaming van Avans en een certificering moest organiseren. Daarna bij diverse doelgroepen Experiences, te beginnen bij een bus vol directieleden en 30 geactiveerde ambassadeurs. Meermalen is de Accelerator doorlopen om vele projecten te realiseren. Trots zijn we op het resultaat van deze opdrachtgever met de vele projecten die zij realiseerden in onderwijs, de governance en verslaglegging en het realiseren van een inspirerende, duurzame schoolomgeving (campus).

Vooral zijn we trots dat zij de Werelddoelen als leidraad voor verduurzaming in het onderwijs verkozenen en dat zij deze bij alle hogescholen neerlegden om gezamenlijk op te pakken. Dat is nou echt impact!

2022